Door Hannah, osteopaat gespecialiseerd in vrouwengezondheid · Gepubliceerd: 19/10/2026
Opstaan uit de zetel, een trap op, omdraaien in bed: dingen die vroeger vanzelf gingen, doen nu opeens pijn in je bekken of lage rug. Veel zwangere vrouwen en jonge moeders herkennen dat. Het goede nieuws: er is een verklaring voor, en je kunt er iets aan doen.
Hoe vaak komt het voor?
Bekkenpijn is erg algemeen. Afhankelijk van de studie en de manier waarop men het meet, krijgt 20 tot 76% van de zwangere vrouwen ermee te maken. Rond 25% heeft er ook na de bevalling nog last van. Je bent dus niet alleen.
Wat is bekkenpijn precies?
In de wetenschap heet dit pelvic girdle pain (PGP). Het gaat om pijn tussen de rand van je heupbeen en de bilplooi, meestal rond de bekkengewrichten aan de achterkant (de SI-gewrichten, links en rechts van je heiligbeen). De pijn kan uitstralen naar de achterkant van je bovenbeen en komt vaak ook voor aan je schaambeen vooraan, samen met of los van de pijn achteraan.
Er word pas van bekkenpijn gesproken als andere oorzaken (zoals een probleem in de lage rug, of een gynaecologische of urologische oorzaak) zijn uitgesloten en de pijn met specifieke tests kan worden geprovoceerd.
Herken je dit? Typische klachten
Pijn bij overschakelen van zitten naar staan, of na lang zitten of staan
Pijn bij lopen, trap oplopen, op één been staan of omdraaien in bed
Pijn bij seks
Zwaar, vol of kloppend gevoel in het bekken, dat vaak 's avonds of 's nachts erger is, soms samen met gezwollen benen of zichtbare adertjes
Meer pijn bij hoesten, niezen, plassen of stoelgang (alles wat de druk in je buik verhoogt)
Een gevoel van "blijven haken" of een klik in de heup of het bekken
Je loopt trager en kunt geen lange afstanden meer stappen
Het dagelijks leven (aankleden, huishouden, werk) kost moeite
Door de plaats van de pijn en je verhaal kan een zorgverlener bekkenpijn al goed onderscheiden van een gewone lage-rugpijn, ischias (zenuwpijn in het been) of een andere oorzaak.
Waar komt het vandaan?
Het onstaan van bekkenpijn is vaak een samenspel van verschillende factoren. Onderzoekers hebben hormonale, mechanische (gewrichten, spieren en ligamenten), vasculaire (doorbloeding), erfelijke en andere verklaringen als mogelijke factoren aangebracht.
1. Hormonen maken je bekken soepeler
Vanaf ongeveer week 10 tot 12 maken hormonen zoals relaxine en progesteron banden en bindweefsel soepeler. Dat is nuttig: je bekken moet ruimte maken voor je baby en voor de bevalling. Maar een soepeler bekken is ook minder stabiel. Opvallend is dat vrouwen met veel pijn niet per se meer soepelheid hebben dan vrouwen met weinig pijn. Wat wel een verschil lijkt te maken, is dat de twee bekkengewrichten niet even soepel zijn. Vrouwen met zo'n asymmetrie hebben meer pijn en een drie keer groter risico dat de klachten na de bevalling blijven. Het idee dat "te veel relaxine" de directe oorzaak is, wordt vandaag dus niet meer als juist beschouwd.
2. Je lichaam verandert snel
Je buik groeit, je zwaartepunt verschuift naar voren, je rug wordt holler en er komt gewicht bij. Je bekken en rug moeten daardoor meer dragen, terwijl banden en buikspieren net uitrekken.
3. Je bekken heeft spanning nodig om stabiel te blijven
Een stabiel bekken berust op twee dingen: de vorm van de botten, en de samenwerking van spieren en banden die de bekkengewrichten als het ware dichtdrukken. Dat laatste heet in vakjargon force closure. Het gaat om een team: diepe rugspieren, buikspieren, bilspieren, bekkenbodem en ademhalingsspier (middenrif). Als dat team niet goed samenwerkt, krijgen de bekkengewrichten bij elke beweging te veel schuifkracht te verwerken. Dat doet pijn, bijvoorbeeld bij het optillen van één been.
4. Doorbloeding en stuwing in het kleine bekken
Tijdens de zwangerschap stijgt je bloedvolume, en je groeiende baarmoeder drukt op de grote bloedvaten in je buik, vooral wanneer je ligt. Daardoor kan bloed minder vlot terugstromen uit je bekken en benen. Bij sommige vrouwen leidt dat tot stuwing: een zwaar, vol gevoel in het bekken, vaak erger 's avonds of 's nachts. Wanneer je ook vocht vasthoudt, wordt het weefsel in je bekken en lage rug mogelijk minder goed doorbloed, wat pijn en stijfheid kan versterken. Het is niet aangetoond dat dit bij iedereen meespeelt, maar het kan een deel van de klachten verklaren, vooral bij vrouwen die 's nachts meer last hebben.
5. Pijn en angst om te bewegen
Wie pijn heeft, gaat vanzelf minder bewegen. Dat is begrijpelijk, maar het kan de klachten juist onderhouden: spieren die de rug stabiel houden worden zwakker als je ze minder gebruikt. Ook stress, angst voor bewegen en piekeren kunnen de pijn versterken. Dit betekent niet dat het "tussen je oren zit". Het is een extra factor bovenop de lichamelijke oorzaken.
Kun je het thuis testen?
Een thuistest vervangt geen onderzoek, maar kan je helpen om je klachten te herkennen en met je zorgverlener te bespreken. In de praktijk gebruiken we deze bewegingen:
1. Knie indrukken (liggend): lig op je rug met je heup en knie 90° gebogen. Duw of laat iemand zachtjes duwen via de knie in de richting van je dijbeen. Pijn in je bekken of bil = mogelijk positief.
2. Handen en knieen stand met één been gestrekt: kruip op handen en knieën en strek één been naar achter. Pijn aan je schaambeen of achteraan in het bekken = mogelijk positief.
3. Bruggetje met één been gestrekt: til je billen op in ruglig en strek één been. Pijn achteraan in het bekken = mogelijk positief.
4. Mat-test: doe met je been de beweging alsof je een mat naar je toe trekt (heup naar buiten en weer naar binnen). Pijn aan je schaambeen = mogelijk positief.
Let op:
Een positieve test betekent niet dat je pelvic girdle pain hebt, en een negatieve test sluit het niet uit.
Stop bij scherpe of hevige pijn.
Vanaf het tweede deel van je zwangerschap kan op je rug liggen duizeligheid of benauwdheid geven. Doe test 1 dan half zittend of laat ze liever door een zorgverlener uitvoeren.
Lees ook de waarschuwingssignalen verderop.
Wat kun je zelf doen?
Blijf bewegen, op maat. Gerichte oefenprogramma's tijdens de zwangerschap verminderen het aantal vrouwen met rug- en bekkenpijn en het ziekteverzuim. Wandelen, zwemmen en zwangerschapsyoga of -pilates zijn goede keuzes.
Vermijd lang op één been staan, bijvoorbeeld bij het aankleden. Ga liever zitten.
Wissel houdingen af en las rustmomenten in. Leg regelmatig je benen omhoog als je je zwaar of gezwollen voelt.
Wat kan een osteopaat doen?
Een osteopaat bekijkt je klachten in hun geheel: bekken, lage rug, heupen, borstkas en ademhaling. In de praktijk gaat dat zo:
Grondige anamnese en onderzoek. We vragen waar en wanneer het pijn doet, voeren de tests uit en sluiten andere oorzaken uit.
Zachte manuele technieken, aangepast aan je trimester. Ze mikken op beweeglijkheid van bekken, heupen, rug en ribben en op spierspanning.
Aandacht voor doorbloeding en vochtafvoer. Met zachte technieken op bekken, onderbuik, middenrif en bovenbeen proberen we de beweeglijkheid van de weefsels te verbeteren, zodat bloed en vocht vlotter kunnen terugstromen. Dat kan het zware gevoel in het bekken helpen verlichten.
Advies .
•Samenwerking en doorverwijzing. Zo nodig overleg ik met je vroedvrouw, gynaecoloog, huisarts of bekkenbodemkinesist.
Osteopathie is een nuttige aanvulling, geen wondermiddel. Daarom combineer ik het altijd met beweging en advies.
Wanneer ga je best eerst langs je arts of vroedvrouw?
Koorts, buikpijn of regelmatige samentrekkingen
Bloedverlies of vochtverlies
Plotse, hevige of aanhoudende pijn
Eén been dat plots dikker, pijnlijk, rood of warm wordt (mogelijk een bloedklonter)
Kortademigheid of pijn op de borst
Krachtverlies, doof gevoel in de benen of problemen met plassen of stoelgang
Je voelt je baby minder bewegen
Veelgestelde vragen
Gaat het vanzelf over na de bevalling?
Bij veel vrouwen wel, maar niet bij iedereen. Houdt de pijn aan, dan loont het om ze te laten onderzoeken.
Is osteopathie veilig tijdens de zwangerschap?
Een behandeling wordt altijd afgestemd op je trimester. Bij de minste twijfel wordt de behandeling stopgezet en doorverwezen naar een arts.
Moet ik een verwijzing hebben?
Nee, je kunt rechtstreeks een afspraak maken.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen medisch advies.
Bronnen
1. Liddle SD, Pennick V. Interventions for preventing and treating low-back and pelvic pain during pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2015.
2. Licciardone JC e.a. Osteopathic manipulative treatment of back pain and related symptoms during pregnancy: a randomized controlled trial. Am J Obstet Gynecol 2010;202(1):43.e1-8. DOI: 10.1016/j.ajog.2009.07.057
3. Franke H, Franke JD, Fryer G. Osteopathic manipulative treatment for nonspecific low back pain: a systematic review and meta-analysis. BMC Musculoskelet Disord 2014;15:286.
4. Franke H e.a. Osteopathic manipulative treatment for low back and pelvic girdle pain during and after pregnancy: a systematic review and meta-analysis. J Bodyw Mov Ther 2017;21(4):752-762. DOI: 10.1016/j.jbmt.2017.05.014
5. Chiropractic care of adults with postpartum-related low back, pelvic girdle, or combination pain: a systematic review. J Manipulative Physiol Ther 2020;43(7):732-745.